Czy sąd może zakazać kontaktów z dzieckiem? – czyli o tym, czym jest zakaz styczności i kiedy sąd może go orzec.

Zgodnie z Kodeksem Rodzinnym i Opiekuńczym rodzice mają nie tylko prawo, ale i obowiązek utrzymywania kontaktów z dzieckiem. Co istotne, prawo to jest niezależne od władzy rodzicielskiej.  Oznacza to, że z wnioskiem o ustalenie kontaktów z dzieckiem przez sąd może wystąpić także rodzic pozbawiony władzy rodzicielskiej. Czym więc jest zakaz osobistej styczności z dzieckiem? Kiedy i w jakich przypadkach sąd może go orzec?

Czym jest utrzymywanie kontaktów z dzieckiem?

Przez utrzymywanie kontaktów z dzieckiem należy rozumieć w szczególności osobiste spotkania rodzica z dzieckiem, w tym odwiedziny i spotkania, ale również zabieranie dziecka poza miejsce zamieszkania. Ponadto wykonywanie kontaktów może polegać na porozumiewaniu się z dzieckiem korzystając ze środków porozumiewania się na odległość, w tym za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, a także na utrzymywaniu tradycyjnej korespondencji.

W jakich przypadkach sąd może orzec zakaz osobistej styczności z dzieckiem ? 

Sąd może zakazać rodzicowi ( lub innej osobie uprawnionej) kontaktów z dzieckiem, wówczas gdy wykonywanie kontaktów poważnie zagraża dobru dziecka, bądź je narusza. Chodzi tu o zagrożenie istotne np. takie gdy dalsze utrzymywanie kontaktów z dzieckiem, zagraża jego życiu bądź zdrowiu. Innym przykładem uzasadniającym orzeczenie  zakazu styczności może być sytuacja, w której dziecko w następstwie utrzymywania kontaktów z jednym z rodziców porzuca szkołę, czy zaczyna przebywać w środowisku dla niego nieodpowiednim.

Na czym polega zakaz styczności?

Zakaz styczności ma charakter generalny, polega więc na braku możliwości utrzymywania kontaktów z dzieckiem w jakiejkolwiek formie.

Procedura

Procedura w takich sprawach wygląda następująco:

  • Każdy z rodziców może wystąpić z wnioskiem o zakazanie osobistej styczności. Wniosek powinien zawierać argumentacje wskazującą na to, że dalsze wykonywanie kontaktów z dzieckiem poważnie zagraża dobru dziecka, bądź je narusza.
  • Wniosek powinien zostać złożony do sądu rejonowego właściwy dla miejsca zamieszkania dziecka, a jeżeli dziecko nie ma miejsca zamieszkania to w miejscu jego pobytu. Sąd może orzec o zakazie osobistej styczności także z urzędu.
  • Co istotne wniosek zwolniony jest z opłat sądowych.
Co w sytuacji, gdy rodzic nie stosuje się do orzeczenia sądu o zakazie styczności?

W takiej sytuacji sąd opiekuńczy może zagrozić nakazaniem zapłaty oznaczonej sumy pieniężnej  na rzecz osoby, pod której pieczą dziecko pozostaje. Gdy i to nie przynosi skutku sąd opiekuńczy nakazuje zapłatę sumy pieniężnej.

Autor: apl. radc. Agnieszka Dudek-Niestrój

Źródło: Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19640090059/U/D19640059Lj.pdf